حل بكالوريا 2014 لغة أمازيغية شعبة آداب وفلسفة ولغات أجنبية وتسيير واقتصاد ورياضيات وعلوم تجريبية وتقني رياضي — الموضوع الثاني: Tuɣalin n uqcic i ijaḥen مفصّل خطوة بخطوة
شعبة آداب وفلسفة ولغات أجنبية وتسيير واقتصاد ورياضيات وعلوم تجريبية وتقني رياضي · الموضوع الثاني: Tuɣalin n uqcic i ijaḥen · على 20 · 9 سؤالاً
I) Tigzi n uḍris 6 ن
- 11 نAyɣer i d-yuɣal uqcic ɣer uxxam n baba-s ?
الحل
- Yuɣal-d uqcic s axxam n baba-s acku: yeɛya deg lɣerba ; yeccedha tawacult-is ; ixaq ɣef twacult-is ; yefka-as lḥeqq-is i jjiḥ… (1 ن).
الجواب Acku yeɛya deg lɣerba, yeccedha tawacult-is, ixaq ɣef twacult-is, yefka lḥeqq-is i jjiḥ…
- 21,5 نSuffeɣ-d seg uḍris ayen i d-yemmalen « imawlan n uqcic rwan ».
الحل
- Imawlan rwan (أغنياء): ɣur-sen iklan d yixeddamen, talaba, taxatemt ɣlayen, aɛejmi yerwan.
- Tanfaliyin n tririt tunṣibt: yemmeslay d waklan-nni ; awit-d talaba i yifen tiyaḍ ; gret-as deg uḍad-is taxatemt ɣlayen ; nadit-d deg udaynin aɛejmi yerwan, zlut-t ; nawlet-d imensi n lferḥ.
- 0.5 لكل عنصر، ثلاثة عناصر (0.5×3).
الجواب Kraḍ seg: awit-d talaba i yifen tiyaḍ ; gret-as deg uḍad-is taxatemt ɣlayen ; nadit-d deg udaynin aɛejmi i yerwan, zlut-t ; nawlet-d imensi n lferḥ ; yemmeslay d waklan-nni.
- 31 نKkes-d seg uḍris anemgal n wawal-a: amerkanti ≠ … (كلمة واحدة)
الحل
- amerkanti = الغني.
- « am ugellil »: agellil = الفقير (1 ن).
الجواب amerkanti ≠ agellil
- 41,5 نSsegzu-d tanfalit-a « lexbar, yuɣ-d akk medden ».
الحل
- yuɣ-d akk medden = يعمّ الناس كلهم.
- Asegzu: lexbar, slan-as akk medden (كل الناس سمعوا الخبر) (1.5 ن).
الجواب Lexbar, slan-as akk medden.
- 51 نD acu-t wanaw n uḍris-a ? (كلمة واحدة)
الحل
- Tidyanin d tuddsa: aqcic yeɛya, yuɣal, baba-s yessenker-it, yessewjed imensi n lferḥ.
- D ullis (1 ن).
الجواب Anaw n uḍris d ullis.
II) Tutlayt 6 ن
- 11,5 نErr tafyirt-a ɣer usget unti: « Yuder-d tawrirt-nni s tazzla, ur yesbir ara ; yekcem ɣer ufrag. »
الحل
- yuder-d → udrent-d.
- yesbir → sbirent.
- yekcem → kecment.
- 0.5 لكل فعل (0.5×3).
الجواب Udrent-d tawrirt-nni s tazzla, ur sbirent ara ; kecment ɣer ufrag.
انتبه كتابة -n (asget amalay: udren, kecmen) بدل -nt.
- 22 نSleḍ tafyirt-a: iger-as iɣallen.
الحل
- i- : d amatar udmawan, d asentel / d amigaw / d ameskar.
- -ger : d afeggag, d aseɣru.
- -as : d amqim awsil, asemmad arusrid.
- iɣallen : d asemmad usrid.
- 0.5 لكل وحدة (0.5×4).
الجواب i-: asentel · ger: aseɣru · -as: asemmad arusrid · iɣallen: asemmad usrid.
- 32,5 نSemmi-d isumar n tefyirt-a, tiniḍ-d assaɣ i yellan gar-asen: « yegguni tiliwin n yiḍ iwakken ad d-rrent cwiṭ talaba i lḥif-is »
الحل
- Asumer agejdan: yegguni tiliwin n yiḍ (1).
- Asumer amsentel: iwakken ad d-rrent cwiṭ talaba i lḥif-is (1).
- Iwakken: d tasɣunt n yiswi; assaɣ: d iswi (0.5).
الجواب Asumer agejdan: yegguni tiliwin n yiḍ · asumer amsentel: iwakken ad d-rrent cwiṭ talaba i lḥif-is · iwakken: tasɣunt n yiswi (assaɣ: d iswi).
III) Afares s tira 8 ن
- III8 نAṭas n yimdanen i yettinigen seg zik. Llan wid id-yettuɣalen yal aseggas ɣer yixxamen-nsen, llan wid i tjeyyeḥ lɣerba ur d-ttuɣalen ara alamma terra-ten tmara. Aru-d aḍris anda ara d-talseḍ kra n tedyant ɣef yiwen seg wid-nni i ijaḥen.
الحل
- Aɣawas: tazwart (anwa, acimi i yeffeɣ tamurt) ← tidyanin (tudert deg lɣerba, iɣeblan, lxiq) ← taggara (tuɣalin neɣ ala, d wayen yelmed).
- Amedya: « Dda Muḥend yeffeɣ tamurt asmi yella d ilemẓi, iwakken ad d-yawi aɣrum i twacult-is. Deg lɣerba, yexdem deg lluzinat, yezdeɣ deg texxamt tamecṭuḥt, iqqar-as yal ass: ad uɣaleɣ aseggas i d-iteddun. Ɛeddan iseggasen, yečča-t lxiq, ur d-yuɣal ara alamma yewwet-it waṭan. Asmi d-yuɣal ɣer taddart, yufa yemma-s temmut, arraw-is mqqren ur t-ssinen ara. Iqqim ɣef tqejmurt, yenna-d: lɣerba tettak-d idrimen, maca tettawi-d aẓar n tudert. »
- سلم التنقيط الرسمي (8 ن): Aḍris ad yili d ullis (1)؛ Ullis ad yebded ɣef kraḍ n yiḥricen (1).
- 1. Nezmer ad t-id-nɣer s sshala (0.5×5): asebter zeddig (tallunin, tiseddarin…)؛ asigez iwata؛ tifyar rsent ɣef yilugan n tjerrumt؛ amawal yedda d usentel؛ ilugan n tira ttwaḍfren.
- 2. Yezḍa akken ilaq (0.5×4): tuddsa n uḍris d tiseddarin؛ tuqqna gar tseddarin yessishil tigzi؛ timeẓra n yimyagen ddant d tilawt؛ asemres n yinammalen yefreẓ.
- 3. Yedda d usentel i d-yettunefken (0.5×3): aḍris d ullis yemmden؛ aḍris yebna ɣef tɣessa n wullis؛ aḍris yedda d usentel.
الجواب Ullis s kraḍ n yiḥricen ɣef yiwen i ijaḥen (tunigin, tudert deg lɣerba, tuɣalin), s tutlayt zeddigen.
انتبه كتابة نص حجاجي عن الهجرة بدل قصة شخص محدد.